1 grudnia na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień AIDS — wydarzenie, które od 1988 roku przypomina o tym, jak ważne jest zrozumienie, profilaktyka i wsparcie osób żyjących z HIV. Tegoroczne hasło UNAIDS brzmi: „Pokonywanie barier i zmiana podejścia w odpowiedzi na HIV i AIDS”. I jest wyjątkowo aktualne.
Dlaczego to hasło jest tak ważne?
Choć nauka i medycyna zrobiły ogromny krok naprzód, a osoby żyjące z HIV mogą dziś prowadzić normalne, długie życie, świat wciąż nie jest na dobrej drodze do zakończenia epidemii AIDS do 2030 roku. W 2025 roku wiele państw zmaga się z ograniczeniem finansowania profilaktyki HIV — zwłaszcza tej prowadzonej przez lokalne społeczności, które najlepiej docierają do osób najbardziej narażonych.
UNAIDS podkreśla, że bez współpracy międzynarodowej, wsparcia finansowego i poszanowania praw człowieka trudno będzie osiągnąć realny postęp. Nie wystarczą wyłącznie działania poszczególnych państw — potrzebne jest wspólne, globalne podejście.
Jak wygląda sytuacja na świecie?
Dane UNAIDS z 2024 roku pokazują jasno, że HIV wciąż pozostaje poważnym wyzwaniem:
-
40,8 mln osób żyło z HIV,
-
630 tys. osób zmarło z przyczyn związanych z HIV,
-
wykryto 1,3 mln nowych zakażeń.
A jak wygląda sytuacja w Polsce?
Od 1985 roku w Polsce stwierdzono zakażenie HIV u 35 175 osób, a na AIDS zachorowało 4 377. Ponad 1 500 osób zmarło. Każdego dnia średnio ponad 5 osób w naszym kraju dowiaduje się o zakażeniu, głównie w wyniku kontaktów seksualnych.
Obecnie leczenie ARV (terapia antyretrowirusowa) w Polsce otrzymuje około 21 800 osób, w tym 128 dzieci. Terapia jest bezpłatna i prowadzona w ramach rządowego programu zdrowotnego.
Dlaczego wciąż potrzebujemy zmian?
Nadal istnieją bariery — prawne, finansowe i społeczne — które sprawiają, że wiele osób boi się zrobić test, szukać pomocy lub mówić o swoim statusie. Wciąż ogromnym problemem jest stygmatyzacja i traktowanie HIV jak tematu tabu.
Dyrektor wykonawcza UNAIDS, Winnie Byanyima, podkreśla:„W czasach kryzysu świat musi wybrać zmianę, a nie wycofanie się”.
I to bardzo proste przesłanie — jeśli zaczniemy działać odważniej, wspólnie, z troską o prawa człowieka, możemy sprawić, że AIDS przestanie być globalnym zagrożeniem.
Jak możesz się włączyć?
1 grudnia możesz:
-
przypiąć Czerwoną Kokardkę — symbol solidarności z osobami żyjącymi z HIV,
-
udostępnić ją w swoich mediach społecznościowych,
-
poszerzyć swoją wiedzę i pomóc walczyć ze stereotypami.
Możesz również obejrzeć online XXXII Konferencję „Człowiek żyjący z HIV w rodzinie i społeczeństwie”, organizowaną 1–2 grudnia przez Fundację Res Humanae. Transmisja odbędzie się na YouTube. Szczegóły dostępne są na stronie aids2025.pl.
Materiał opracowała Pani Grażyna Zajączkowska